Wat is een disfunctioneel adempatroon?
Een disfunctioneel adempatroon is een manier van ademen die niet optimaal aansluit bij de behoefte van het lichaam. Dit kan leiden tot een verstoring van de balans tussen zuurstofopname, koolstofdioxide-afgifte en de belasting van het ademhalingssysteem. Het komt voor bij zowel gezonde mensen als bij mensen met bepaalde medische aandoeningen.
Mogelijke signalen van een disfunctioneel adempatroon
Niet iedereen ervaart dezelfde klachten. Veelvoorkomende signalen zijn:
Ademhaling
- Regelmatig door de mond ademen in rust.
- Een snelle ademhaling zonder duidelijke lichamelijke inspanning.
- Veel zuchten of diepe ademhalingen nemen.
- Het gevoel niet diep genoeg te kunnen inademen.
- Een hoorbare of zichtbare ademhaling in rust.
- Ademen vooral vanuit borst en schouders in plaats van voornamelijk vanuit het middenrif.
Lichamelijke signalen
- Kortademigheid zonder duidelijke medische oorzaak.
- Sneller vermoeid zijn.
- Duizeligheid of een licht gevoel in het hoofd.
- Tintelingen in handen, voeten of rond de mond.
- Gespannen nek-, schouder- of borstspieren.
- Regelmatig hoofdpijnklachten.
- Een verhoogde hartslag of hartkloppingen tijdens stress.
Mentale en emotionele signalen
- Moeite met ontspannen.
- Gevoelens van stress of onrust.
- Verminderde concentratie.
- Sneller geprikkeld of vermoeid raken.
Factoren die kunnen bijdragen aan een disfunctioneel adempatroon
Stress en spanning
Bij langdurige stress activeert het lichaam vaker het sympathische zenuwstelsel (“vecht-, vlucht- of bevriesrespons”). Hierdoor wordt de ademhaling vaak sneller, hoger en oppervlakkiger.
Gewoontevorming
Ademhaling is grotendeels automatisch. Patronen die ontstaan door stress, ziekte of leefstijl kunnen na verloop van tijd een gewoonte worden, ook wanneer de oorspronkelijke aanleiding verdwenen is.
Langdurige mondademhaling
Chronisch ademen door de mond kan invloed hebben op de ademhalingsfrequentie, luchtbevochtiging en de regulatie van koolstofdioxide.
Chronische neusverstopping
Allergieën, een scheef neustussenschot of andere neusproblemen kunnen het moeilijk maken om comfortabel door de neus te ademen.
Lichamelijke inactiviteit
Een zittende leefstijl kan bijdragen aan een minder efficiënt gebruik van het middenrif en een oppervlakkiger adempatroon.
Pijn of blessures
Pijn aan borstkas, rug, nek of buik kan ertoe leiden dat mensen onbewust hun ademhaling aanpassen.
Medische aandoeningen
Disfunctionele ademhaling kan voorkomen naast aandoeningen zoals:
- Astma.
- COPD.
- Angst- en paniekstoornissen.
- Hart- en vaatziekten.
- Post-virale klachten of langdurige vermoeidheidsklachten.
Een disfunctioneel adempatroon is echter niet hetzelfde als deze aandoeningen.
Wanneer is het verstandig om medische hulp te zoeken?
Bij aanhoudende kortademigheid, pijn op de borst, flauwvallen, onverklaarde vermoeidheid of andere ernstige klachten is het belangrijk eerst een arts te raadplegen om medische oorzaken uit te sluiten.
